ما در سایت جریان سعی داریم مجموعه مقالات مفید و کاربردی در مورد اوتیسم را به شما هدیه بدهیم. در این مقاله به صورت خلاصه و بسیار کاربردی در مورد ارتباط با یک دختر نوجوان مبتلا به اوتیسم، توصیه هایی را ارائه می کنیم.
تا انتها با ما باشید:

قبل از شروع، پیشنهاد می کنیم در این مقاله به صورت مفصل با اوتیسم آشنا شوید.

نوجوانی

در ابتدا کمی در مورد دوره نوجوانی بدانیم.
نوجوانی مرحله گذار از دوران کودکی بــه بزرگ‌سالی است. محدوده‌ی سنی این دوره از زندگی به‌ طور معمول بین ۱۰ تا ۱۹ سالگی است. مهم‌ترین اتفــاقی که در ایــن مرحلــه از زندگــی رخ می‌دهد بلــوغ است. علت اصلی زمان شروع بلوغ مشخص نیست، اما عواملی مانند ژنتیک، عوامل جغرافیایــی و تغذیــه می‌تواند بــر آن مؤثر باشــد.


علایم بلوغ دختران

بلوغ دارای مراحل جسمی، روانی، جنسی و اجتماعی است که این مراحل با توجه به جنسیت نوجوان تجربه می‌شود. مهم‌ترین علامــت بلــوغ جسمی جهش رشد قدی است. در ایــن مقطع از زندگی به علت فعال شــدن محور مرزی عصبی-هورمورنــی و ترشــح هورمون‌های جنسی، هیجانات عاطفی قابل‌ توجهی تجربــه می‌شود و نوجــوان ازنظر روانــی تکامــل پیــدا می‌کند. 

بلوغ جنسی در دختران شامل بــروز صفــات ثانویه جنســی از جمله جوانه زدن پستان‌ها، رشد موهای ناحیه زیر بغل و تناسلی و سرانجام بروز عادت ماهانه یا قاعدگی است.


آیا دختران دارای اختلال طیف اوتیسم با دختران غیر اوتیسم از نظر گذراندن دوره نوجوانی و فرآیند بلــوغ با هم تفاوت دارند؟

پاسخ این سؤال مثبت است.
توضیح بیشتر آنکه دختران نوجوان دارای اختلال طیف اوتیسم از نظر بلوغ جسمی که عمدتاً شامل رشد جسمی است با نوجوانان هم سن و همسان خود تفاوتی ندارند. به‌ عبارت‌ دیگر این افراد رشد جسمی طبیعی خود را خواهند داشت، اما به دلیل ابتلا به اوتیسم، تکامل روانی، شناختی و اجتماعی آن‌ها دچار اختلال شده و در نتیجه دوران نوجوانی و بلوغ این نوجوانان با چالش‌های بیشتری همراه است.

دختران نوجوان دارای اوتیسم بسته به‌ شدت اختلال اوتیسم، درک صحیحی از هنجارهای اجتماعی ندارند. همچنین به علت اختلال در برقراری تعامل قادر به ابراز نیازها و خواسته‌های خود به‌صورت کلامی نیستند؛ به همین دلیل بیشتر والدین ممکن است در زمان بلوغ این افراد با رفتارهایی از آن‌ها مواجه شوند که مقبولیت و پذیرش اجتماعی ندارد؛ درنتیجه این موضوع باعث ناراحتی و سرخوردگی برای والدین و نوجوان می‌شود.  درک، پذیرش و مدیریت این شرایط زمانی سخت‌تر می‌شود که نوجوان در مرحله بلوغ جنسی قرار می‌گیرد. والدین و اطرافیان ممکن است با بروز رفتارهای نابجای جنسی دختر نوجوان مواجهه شوند.

حتماً بخوانید: تجربه یک پدرِ کودک اوتیستیک از زندگی با کودکش

به‌عنوان قاعده‌ای کلی باید گفت بیــن رفتارهــای جنســی بــا تکامل شناختی و بلــوغ اجتماعــی این افراد ارتبــاط وجــود دارد. بــه علــت تأثیرپذیــری بلوغ روانی و اجتماعی در نوجــوان دارای اختلال طیف اوتیسم و عــدم رشــد مهارت‌های بیــان احساســات و برقــراری ارتبــاط بــا دیگران، ایــن دســته از افــراد از هنجارهــا و قوانیــن اجتماعــی درک صحیــح و کاملــی ندارند؛ به همین دلیل ظهــور طیفــی از رفتارهــای جنســی از جمله خــود تحریکی، نــگاه بــه دیگــران و علاقــه بــه بدن عریــان، بازی‌های جنســی، خــود ارضایــی، عریــان شــدن در محیط‌های عمومــی، لمــس، بوســیدن، بغــل کــردن و علاقه‌مند شــدن بــه افــراد غریبــه قابل‌انتظار اســت.

اضطراب عامل مهم دیگری است کـه در نوجــوان دارای اوتیسم می‌تواند منجر بــه تشــدید بــروز رفتارهای جنسی او شود. 

متأسفانه ســابقه قربانی شدن از نظر جنسی در افراد دارای اوتیسم تا ۷۵ درصد گزارش‌ شده است؛ به‌ عبارت‌ دیگر احتمال آسیب جنسی در این افراد دو تا سه برابر جمعیت عمومی است.

چگونه به دختر نوجوان اوتیسم کمک کنیم؟

چگونه به دختر نوجوان اوتیسم کمک کنیم؟

سؤالی که اینجا مطرح می‌شود این است که والدین دختران نوجوان دارای اختلال طیف اوتیسم چگونه می‌توانند به نوجوان خود در سپری کردن این دوران کمک کنند؟
پاسخ این سؤال در یک عبارت نهفته است و آن‌هم توانمندسازی والدین از طریق مهارت‌آموزی به ایشان است. از آنجایی‌ که والدین اولین و مهم‌ترین مربیان کودک و نوجوان به ‌ویژه در زمینه رشد و تکامل جنسی آنها هستند، توانمند کردن این گروه از طریق آموزش و ارتقای سطح خودکارآمدی آن‌ها در مواجهه با دوران نوجوانی و بلوغ فرزند خود بهترین راهکار است.


آموزش تصویری؛ کارآمدترین راه آموزش نوجوان اوتیسم

از آنجایی‌ که آموزش تصویری یکی از کارآمدترین راه‌های آموزشی به افراد دارای اختلال طیف اوتیسم است، آموزش اندام‌های مختلف بدن به‌ ویژه اندام‌های خصوصی با استفاده از شکل‌ها و تصاویر شماتیک توصیه می‌شود. 

افراد دارای اختلال طیف اوتیسم درک صحیحی از هنجارهای اجتماعی ندارند؛ به همین دلیل برای پیشگیری از بروز سوء‌رفتارها و نیز عدم برقراری ارتباط با افراد غریبه باید مفاهیمی چون حریم خصوصی، حریم بین فردی و حریم عمومی به آن‌ها آموزش داده شود؛ برای این منظور والدین باید با آموزش مصداقی هر یک از این حریم‌ها مثل اتاق‌خواب به‌ عنوان نمادی از حریم خصوصی، حفظ فاصله در نحوه برقراری ارتباط اعضای درجه‌ یک خانواده به‌ عنوان حریم بین فردی و رعایت فاصله در محیط‌های عمومی مثل اتوبوس، تاکسی، خیابان و … به‌عنوان حریم عمومی این مفاهیم را برای نوجوان خود جا بیندازند.

فراهم آوردن فضایی برای نوجوان در منزل به‌عنوان حریم خصوصی و آموزش اینکه برخی کارها و رفتارها مانند عوض‌ کردن لباس باید در حریم خصوصی او انجام شود. 

آموزش به دختران نوجوان دارای اختلال طیف اوتیسم در زمینه‌ی رعایت بهداشت دوران قاعدگی بهتر است توسط مادر صورت گیرد. برای این کار مادر باید تمام مراحل، از تعویض لباس ‌زیر تا نحوه گذاشتن نوار بهداشتی، برداشتن و دور انداختن نوار بهداشتی استفاده‌شده و شستن دست‌ها را به ‌صورت دیداری یا در قالب شکل‌های شماتیک به نوجوان آموزش دهد.

کنترل اضطراب نوجوان دختر اوتیسم

کنترل اضطراب نوجوان دختر اوتیسم

اضطراب عاملی بسیار مهم و قابل‌ توجه در بروز رفتارهای پرخاشگرانه و همراه با عصبانیت در دوران نوجوانی است و در شدت و تعدد بروز رفتارهای جنسی این دوران نیز نقش اساسی دارد؛ با توجه به این موضوع، نوجوان و شرایط زندگی او باید از نظر اضطراب بررسی شود تا چنانچه این عامل شناسایی شد، اقدامات لازم رفتاردرمانی و دارودرمانی انجام شود.


توصیه پایانی

شناخت عمومی نسبت به اختلال طیف اوتیسم کم است و بیشتر  افراد جامعه به دلیل نداشتن اطلاعات کافی، در مواجهه با آنها برخورد مناسبی ندارد؛ به همین دلیل والدین نوجوانان اوتیسم در مواجهه با ابراز احساسات نوجوان خود به سایرین باید به حدی از جرئت ورزی دست یابند که بتوانند اختلال فرزند خود را به ‌طور صحیح و به‌ دور از  خجالت و شرم توضیح دهند و به ایجاد درک عمومی نسبت به این اختلال کمک کنند.

دکتر راضیه معصومی | فوق دکتری سکسولوژی، دکتری تخصصی سلامت باروری

منبع: سایت اوتیسم نیوز