بسیاری از ما در زندگی گیر می کنیم، چرا که روی مواردی در زندگی تمرکز داریم که خارج از کنترل ما هستند. هر چه بیشتر ما این چنین رفتار می کنیم، بیشتر ناتوان می شویم، و بیشتر ناکامی، ناامیدی، خشم و اضطراب را تجربه می کنیم. 

در مقابل، هرچه بیشتر روی مواردی تمرکز کنیم که تحت کنترل خودمان است، توانمندتر خواهیم شد؛ در واقع می توانیم اقدامات مفیدتری انجام دهیم.

در اینجا ایده هایی را با شما در میان می گذارم، تا به شما کمک کند که نسبت به این موضوع روشن تر شوید که چه چیزی قطعاً تحت کنترل ما نیست و چه چیزی به طور بالقوه تحت کنترل ما است:

موارد خارج از کنترل من در زندگیموارد خارج از کنترل من:

  • اکثریت هیجانات و عواطفم
  • اکثریت افکارم
  • اکثریت حس های بدنی ام
  • خاطراتم
  • این که به هدفم دست پیدا کنم و یا نکنم
  • وقتی کاری را انجام می دهم چقدر احساس مثبت نسبت به آن داشته باشم
  • اینکه مردم چه بگویند و چه کاری انجام دهند
  • اینکه دیگران نسبت به انگیزه های من چه درکی دارند
  • اینکه دیگران نسبت به من چه نظری دارند و مرا چگونه قضاوت می کنند
  • در آینده چه اتفاقاتی می افتد
  • در گذشته چه اتفاقاتی افتاده است
  • ضرر و زیان های دردآور و اجتناب ناپذیر در زندگی
  • آیا زندگی آنچه می خواهم را به من می دهد و یا خیر
  • اجتناب ناپذیر بودن پیری، بیماری و آسیب

مواردی که تحت کنترل من است

مواردی که تحت کنترل من هستند (به طور بالقوه):

  • چگونه به هیجانات و عواطفم پاسخ بدهم
  • چگونه به افکارم پاسخ بدهم
  • چگونه به حس های بدنی ام پاسخ دهم
  • چگونه به خاطراتم پاسخ بدهم
  • در راستای اهدافم چه اقداماتی را انجام دهم
  • در کاری که انجام می دهم چقدر تمرکز داشته باشم و تا چه حد درگیر آن باشم
  • برای آنکه روی دیگران تأثیر بگذارم، چه بگویم و چه کاری انجام دهم
  • چقدر از ارزشهایم برای انگیزه مند کردن خود استفاده کنم
  • اینکه آیا بر اساس آن انسانی که می خواهم باشم اقدام می کنم و یا نه
  • برای آنکه بر آینده ام تأثیر بگذارم چه می گویم و چگونه عمل می کنم
  • به افکار در مورد گذشته چگونه پاسخ می دهم
  • هنگامی که ضرر و زیان اتفاق می افتد نسبت به خود مشفق باشم
  • ارزش هایی که من بر اساس آنها زندگی می کنم، صرف نظر از اینکه زندگی آنچه می خواهم را به من می دهد یا نه
  • چگونه از خودم مراقبت می کنم و به خودم اهمیت می دهم

این مقاله را هم بخوانید: زندگی در زمان حال یعنی چه؟

توجه داشته باشید که واژه ی "به طور بالقوه" بسیار اهمیت دارد؛ اگر ما در حالت هدایت خودکار (auto pilot) باشیم، به شدت تحت تأثیر افکار و احساسات مان هستیم، و احتمالاً نمی توانیم موارد این ستون را تحت کنترل داشته باشیم.

باید ذهن آگاهی داشته باشیم

اما اگر ذهن آگاهی داشته باشیم، به این معناکه نسبت به خود هشیار باشیم، در لحظهٔ حال حضور داشته باشیم، اجازه دهیم افکار و احساسات مان در جریان باشند بدون آنکه به قلاب آنها گرفتار شویم، آنگاه می توانیم روی این موارد کنترل داشته باشیم.

البته آنچه در بالا عنوان شد یک فهرست جامع نیست؛ مطمئنم شما می توانید موارد دیگری را هم به هر دو ستون اضافه کنید. اما برای شروع خوب است. بنابراین اگر می خواهید خود را توانمند سازید، بایستی ذهن آگاهی داشته باشید و در زندگی روی موارد ستون پایینی تمرکز کنید.


دکتر راس هریس

مترجم: سحر محمدی (روانشناس و درمانگر رویکرد ACT و واقعیت درمانی)

صفحه محصولات روانشناسی جریان